Virginia Woolf’ un en tanınmış eserleri arasında yer alan Mrs. Dalloway, İngiliz toplumunun Birinci Dünya Savaşı ‘nın beşinci yılında savaşın bireysel dünyalarında açtığı yaralarla hesaplaşmasının öyküsüdür.
Virginia’ nın kahramanları üzerinde savaşın yıkımı ve travmatik etkileri açısından en cesur davrandığı yapıtı Mrs. Dalloway ‘dır. Hatta denilebilir ki, bireysel dünyasında da oldukça şiddetli etkiler bırakan savaşı, satır aralarında baskın olarak işlediği tek romanı Mr. Dalloway’ dır. Tabi Virginia’ nın savaşı ya da savaşın yıkımlarını çağdaşları kadar yoğun biçimde işlemediği gerçeğini de unutmamalı. Bunun yanıtlarına yönelik, Türk yazınında eleştiri ya da inceleme çalışmaları gördüğüm kadarıyla yetersiz. Yeni yazımda Virginia’ nın kaleminden savaşın kahramanlar ya da toplum üzerindeki etkilerinin neden silik şekilde işlenmiş olabileceğine yönelik bireysel yanıtlarımı, okurlarımla paylaşmak için sabırsızlanıyorum.
Ayrıca yapıtı okumak isteyenler için küçük bir not iliştirmekte fayda var; roman, sanıldığı ya da yazılıp çizildiği kadar kolay anlaşılır değildir. En azından Yunan Felsefesi’ ni tanımayan ve özellikle Shekespeare okumamış, donanımsız bir okurun ancak yüzeysel anlayabileceği türden bir eser, Mrs. Dalloway. Bunun yanında Dünya edebiyatının akıl ve ruh sağlığı bozuk karakterleri denildiğinde de ilk akla gelenler arasındadır, romanda portresi çizilen Septimus; diyerek gerisini ve ötesini yazıma saklayayım.
Virginia Woolf ‘u okumak da yazmak da oldukça zor. Ancak başaracağıma inanıyorum.
Yasemin Şengör
Yasemin ŞENGÖR 